2006/42/AT Makina Emniyeti Yönetmeliği, Türkiye’de piyasaya arz edilen tüm makineler için güvenli tasarım ve üretim standartlarını belirleyen temel düzenlemedir. Bu yönetmelik, bir makinenin sadece üretim performansı açısından değil, insanların güvenliği açısından da kabul edilebilir seviyede risk taşımasını zorunlu kılar. Bu nedenle makine üreticileri, tasarım aşamasından imalata, test aşamasından kullanıcıya sunuma kadar tüm süreçlerde güvenlik prensiplerine uymakla yükümlüdür.
Makine ve makineye bağlı ekipmanların büyük bölümü yönetmelik kapsamına girer; endüstriyel üretim makineleri, kaldırma ekipmanları, emniyet bileşenleri, değiştirilebilir ekipmanlar, zincir-halatek kayış gibi iletim elemanları ve modüler yapıya sahip kısmen tamamlanmış makineler de bunlara dahildir. Sahaya giren her ekipmanın, teknik dosyası ve CE uygunluk beyanı ile birlikte doğrulanabilir bir güvenlik yapısına sahip olması beklenir.
Yönetmeliğin merkezinde yer alan sağlık ve güvenlik prensipleri, üreticilerin zorunlu olarak gerçekleştirmesi gereken risk analizini esas alır. Makinede mekanik, elektriksel, ısıl, gürültü, titreşim, ergonomik ve kontrol sistemi kaynaklı tüm risklerin değerlendirilmesi ve kabul edilebilir düzeye indirilmesi gerekir. Bu kapsamda koruyucu tertibatlar, acil durdurma düzenekleri, enerji izolasyon noktaları, operatör erişim bölgeleri ve bakım faaliyetleri sırasında doğabilecek tehlikeler mutlaka dikkate alınır.
Bir makinenin CE işareti taşıması, bu gerekliliklerin yerine getirilmesiyle mümkündür. CE markası, üreticinin makinenin ilgili tüm güvenlik şartlarına uygun olduğunu resmî olarak beyan etmesi anlamına gelir. Bu beyan, teknik dosya, test sonuçları, tasarım kayıtları ve kullanım kılavuzu gibi dokümantasyonla desteklenmelidir. Yüksek riskli kategoride yer alan bazı makineler için bağımsız bir onaylanmış kuruluşun değerlendirmesi de zorunludur.
İş güvenliği uzmanları için bu yönetmeliğin önemi büyüktür. Çünkü sahaya giren her makinenin gerçek durumu ile belgelerinin uyumlu olup olmadığını kontrol etmek, iş kazalarına yol açabilecek tasarım değişikliklerini tespit etmek ve üretici tarafından sağlanan koruyucu tertibatların kaldırılmamasını sağlamak iş güvenliği yönetim sisteminin kritik parçalarıdır. Pek çok kazada görülen uygunsuz modifikasyonlar, CE uygunluğunu fiilen geçersiz kılar ve ciddi sorumluluk doğurur.
Sonuç olarak 2006/42/AT Makina Emniyeti Yönetmeliği, makine güvenliğini tasarımın ayrılmaz bir unsuru haline getirir. Modern iş ortamlarında güvenli makine kullanımı, teknik uyumlulukla birlikte çalışan sağlığını koruyan yapıların bütünsel olarak ele alınmasını gerektirir. Yönetmelik, tam da bu bütünlüğü zorunlu kılarak hem üreticilere hem de işletmelere net bir çerçeve sunar.