İş Güvenliği Üretimin Önüne Geçmiyorsa, Orada Bir Sorun Vardır
Bir işyerinde iş güvenliği konuşulduğunda çoğu zaman çalışanın yaptığı hatalar gündeme gelir.
Baret takmadı.
Talimatı uygulamadı.
Dikkatsiz davrandı.
KKD kullanmadı.
Peki ya işveren?
Çalışanın güvenli çalışabileceği ortam gerçekten oluşturuldu mu?
İş güvenliği için gerekli ekipman alınmadıysa, makine koruyucuları eksikse, çalışma alanı düzensizse, uygun kaldırma ekipmanı yerine insan gücü kullanılıyorsa veya tespit edilen riskler aylarca giderilmiyorsa, bütün sorumluluğu çalışanın davranışına yüklemek kolaycılıktır.
Çünkü iş güvenliği yalnızca çalışana verilen bir eğitim değildir.
İşverenin önce güvenli çalışma şartlarını oluşturması gerekir.
Üretimin durmaması için arızalı ekipman kullanılmaya devam ediliyorsa, işin yetişmesi için çalışanlar riskli yöntemlere zorlanıyorsa veya alınması gereken bir tedbir “maliyetli” bulunduğu için erteleniyorsa, burada artık yalnızca bir çalışan hatasından söz etmek mümkün değildir.
Daha da önemlisi, bazı işyerlerinde risk herkes tarafından bilinmesine rağmen müdahale edilmez.
“Şimdiye kadar bir şey olmadı.”
“İşi bitirelim, sonra bakarız.”
“Bu şekilde yıllardır çalışıyoruz.”
“Bir şey olmaz.”
Bu cümleler aslında bir işyerindeki güvenlik anlayışını fazlasıyla anlatır.
Bir tehlikenin bugüne kadar kazaya dönüşmemiş olması, o tehlikenin kabul edilebilir olduğu anlamına gelmez.
İş güvenliği, kaza olduktan sonra önemsenmesi gereken bir konu değildir.
Çalışanın hayatını tehlikeye atan bir durum görülüyorsa, üretimin devam etmesinden önce o riskin kontrol altına alınması gerekir.
Çünkü üretim kaybının telafisi mümkündür.
Bozulan makinenin yenisi alınabilir.
Geciken iş tamamlanabilir.
Ancak kaybedilen bir insan hayatının telafisi yoktur.
Arıza için harcamaya kıyılamayan para, kaza olduğunda fazlasıyla çıkar.
Bu nedenle gerçek iş güvenliği kültürü, duvara asılan talimatlarla veya yapılan yıllık eğitimlerle ölçülmez.
Asıl ölçü, işverenin üretim baskısı ile çalışan güvenliği karşı karşıya geldiğinde hangi tarafı tercih ettiğidir.
Eğer cevap her defasında üretim oluyorsa, orada iş güvenliği sistemi kâğıt üzerinde vardır; çalışma hayatında yoktur.